عبد الحسين شهيدى صالحى

223

تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )

گرديده و در آن روش از صدر المتألهين شيرازى پيروى كرده و از استادش شيخ بهائى انتقاد مىكند و در نحوهء تفسير از متعصبين فلسفى پدر زنش مير داماد است . و نيز در آياتى كه دلالت بر اهل بهشت و دوزخ دارند بحث و تفسير كرده‌اند . و كتاب خود را به شاه صفى صفوى ( 1038 - 1052 ق ) اهداء كرده است . نسخهء چرك‌نويس اصل به خط نستعليق مفسر بدون افتادگى و داراى قلم‌زدگىها و تغيير و تبديل از مخطوطات كتابخانهء اهدائى سيد محمد مشكوة به دانشگاه تهران ( شمارهء 74 ) نسخهء پاك‌نويس اصل از مخطوطات همان كتابخانه ( شمارهء 24 ) موجود است . نسخهء ديگرى از مخطوطات كتابخانهء مركزى آستان قدس رضوى ( شمارهء 1383 ) مىباشد . و در 1369 ق به اهتمام و مقدمهء سيد جمال الدين مير دامادى به چاپ رسيده است . منابع : اعيان الشيعة ، 2 / 593 ؛ امل الآمل ، 1 / 33 ؛ تتميم امل الآمل ، 62 ؛ الذريعة ، 18 / 317 ؛ الروضة النضرة ، 27 ؛ رياض العلماء ، 1 / 39 ؛ فهرست الفبائى كتب خطى كتابخانهء مركزى آستان قدس رضوى ، 483 ، 1 / 543 ؛ فهرست كتابخانهء اهدائى مشكوة به دانشگاه تهران ، 1 / 88 ؛ فهرست نسخه‌هاى خطى فارسى ، احمد منزوى ، 1 / 57 ؛ معجم رجال الحديث ، 2 / 122 ؛ مفسران شيعه ، 148 . حاشيه و شرح تفسير بيضاوى ، اثر مولى عبد الحكيم ( م 1067 ق ) فرزند شمس الدين محمد سيالكوتى پنجابى ، از متكلمين شيعه در هندوستان و فحول علماى اماميه . بعضى او را سنى يا حنفى مذهب مىدانند ولى كتاب او در امامت و اثبات ادلهء شيعه در امامت رافع هرگونه ترديد در استقامت اوست . ميرزا عبد الله افندى در رياض العلماء گويد . . . او مستتر به تسنن بود تقية و اثنى عشرى است باطنا . تفسير مورد بحث در يك جلد به زبان عربى و شيوهء كلامى است . مفسر در اين اثر شرح و تعليقات گرانقدرى بر تفسير انوار التنزيل قاضى ابو سعيد عبد الله بيضاوى نگاشته است و نيز نسخه‌هاى نفيس امروزه از اين تفسير در دست